THANH TRA TỈNH KHÁNH HÒA
50 NĂM KIÊN TRUNG – TRỌN VẸN LỜI THỀ LIÊM CHÍNH
VỚI ĐẢNG, VỚI NHÂN DÂN
Kính thưa các đồng chí Lãnh đạo và các thế hệ cán bộ, công chức ngành Thanh tra!
Thanh tra tỉnh Khánh Hòa với một hành trình kiên trung, bền bỉ, ghi dấu biết bao nỗ lực, cống hiến và hy sinh thầm lặng của các thế hệ cán bộ, công chức ngành Thanh tra tỉnh Khánh Hòa (Thanh tra tỉnh Ninh Thuận cũ và Thanh tra tỉnh Khánh Hòa cũ). 50 năm trôi qua, chúng ta có quyền tự hào khẳng định: Ngành Thanh tra đã luôn “Trọn vẹn lời thề liêm chính với Đảng, với Nhân dân”.
Sự ra đời của Thanh tra tỉnh Khánh Hòa, ngay sau khi miền Nam hoàn toàn giải phóng, là sự khẳng định vai trò tối quan trọng của công tác thanh tra – một mắt xích then chốt trong quản lý nhà nước, một công cụ sắc bén bảo đảm kỷ cương phép nước và bảo vệ quyền lợi chính đáng của Nhân dân. Hành trình 50 năm ấy không tách rời lịch sử hào hùng của ngành Thanh tra Việt Nam, thấm nhuần truyền thống "Thẳng thắn, liêm chính, khách quan, kịp thời" do Chủ tịch Hồ Chí Minh đặt nền móng từ Sắc lệnh 64/SL ngày 23/11/1945.
Vai trò và sự hiện hữu của cơ quan Thanh tra được thể hiện sinh động trong việc thực hiện đồng bộ ba chức năng cốt lõi: Công tác thanh tra được khẳng định qua từng kết luận thanh tra khách quan, đúng pháp luật, kịp thời phát hiện và kiến nghị xử lý các hành vi vi phạm, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước; Trong công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo, giữ vai trò là địa chỉ tin cậy qua từng quyết định giải quyết thấu tình đạt lý, đúng thẩm quyền, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân; Thanh tra là công cụ sắc bén trong công tác đấu tranh phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và tham mưu hiệu quả các giải pháp phòng ngừa tham nhũng. Chính sự thực thi nghiêm túc, hiệu quả các nhiệm vụ này là nền tảng vững chắc để củng cố niềm tin của Nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước.
Bộ máy, tổ chức và lực lượng của ngành Thanh tra không ngừng lớn mạnh và từng bước được kiện toàn. Cán bộ Thanh tra luôn giữ vững phẩm chất, bản lĩnh chính trị, thể hiện được vai trò là lực lượng nòng cốt trong đấu tranh, phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, giữ vững kỷ luật, kỷ cương hành chính nhà nước. Ngành Thanh tra tự hào đã nỗ lực phấn đấu góp phần quan trọng vào những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử của tỉnh nhà với những dấu ấn đậm nét và kết quả nổi bật. Trải qua bao thử thách, Thanh tra tỉnh Khánh Hòa đã vững vàng khẳng định vị thế, bản lĩnh và uy tín của mình.
Đặt nền móng và khởi đầu trong gian khó (1975 – 1989
Ngay sau ngày giải phóng, tháng 11/1975, trên cơ sở hợp nhất cơ quan thanh tra hai tỉnh Khánh Hòa và Phú Yên, Thanh tra tỉnh được thành lập với lực lượng ban đầu vô cùng khiêm tốn, chỉ có 4 cán bộ và 6 nhân viên. Trong bối cảnh thiếu thốn trăm bề, nhiệm vụ đặt ra lại vô cùng nặng nề: Vừa xây dựng tổ chức, vừa trực diện tham gia cuộc đấu tranh chống tiêu cực với vai trò cơ quan thường trực của Ban 79. Lịch sử ngành mãi ghi nhớ cuộc thanh tra chống nạn "bán bến bãi" ở Cam Ranh, giúp Nhà nước thu hồi hàng trăm lượng vàng. Chiến công ấy là minh chứng sống động, giúp Thanh tra tỉnh trở thành "địa chỉ niềm tin của Nhân dân" ngay từ những ngày đầu trứng nước.
Xây dựng hệ thống và bứt phá trong thanh tra diện rộng (1990 – 2005)
Sau khi tỉnh Phú Khánh chia tách năm 1989, Thanh tra tỉnh Khánh Hòa (cũ) bước vào giai đoạn củng cố tổ chức, kiện toàn theo Pháp lệnh Thanh tra năm 1990. Tiếp tục khẳng định vai trò nòng cốt trong việc giữ gìn kỷ cương phép nước; Ngành đã mạnh mẽ đấu tranh với các "điểm nóng" trong quá trình chuyển đổi kinh tế như quản lý đất đai, tài chính, doanh nghiệp nhà nước. Những vụ việc nổi cộm tại Công ty Bột giặt – Mỹ phẩm Nha Trang hay Nhà máy Thủy tinh Cam Ranh gây thất thoát hàng chục tỷ đồng đã được phát hiện và xử lý nghiêm. Chỉ tính riêng giai đoạn 1996-2000, toàn ngành đã thực hiện 1.123 cuộc thanh tra, chuyển 17 vụ sang cơ quan điều tra. Những con số khô khan ấy chứa đựng biết bao mồ hôi, công sức và cả sự dũng cảm của người cán bộ thanh tra.
Cùng thời kỳ đó, Thanh tra tỉnh Ninh Thuận (cũ) cũng hình thành và phát triển mạnh mẽ sau khi tỉnh Thuận Hải chia tách (4/1992). Các thế hệ lãnh đạo, CBCC đã xây dựng nên một hệ thống thanh tra ngày càng hoàn chỉnh, từng bước khẳng định vai trò nòng cốt trong quản lý nhà nước tại Ninh Thuận (cũ).
Sự phát triển song hành của Thanh tra tỉnh Khánh Hòa và Thanh tra tỉnh Ninh Thuận trong giai đoạn 1990–2005 không chỉ củng cố tổ chức, kiện toàn chức năng, mở rộng phạm vi thanh tra diện rộng mà còn tạo dựng tiền đề quan trọng cho mô hình thanh tra hiện đại, chuyên nghiệp, kỷ cương ở cả hai địa phương cho đến thời điểm hợp nhất.
Cải cách, hiện đại hóa và vai trò nòng cốt trong phòng chống tham nhũng (2005 – 2020)
Giai đoạn 2005 – 2020 đánh dấu bước trưởng thành vượt bậc về chuyên môn và tổ chức. Thanh tra tỉnh Khánh Hòa tập trung mạnh vào cải cách hành chính, chuẩn hóa hoạt động nghiệp vụ thông qua các quy chế, nổi bật là Quyết định 2151/2006/QĐ-TTCP về Quy chế Đoàn thanh tra, tạo nền nếp, kỷ cương rõ rệt trong tổ chức các cuộc thanh tra. Đây cũng là thời kỳ xuất hiện nhiều thách thức lớn, nhất là tình trạng khiếu nại, tố cáo gay gắt và kéo dài. Việc áp dụng nghiêm Quy chế Đoàn thanh tra, cùng với việc thành lập các tổ công tác đặc biệt, đã giúp xử lý dứt điểm nhiều điểm nóng về đất đai, bồi thường, tái định cư… nâng tỷ lệ giải quyết đơn thư lên gần 97%, góp phần quan trọng ổn định tình hình địa phương.
Trong quản trị điều hành, ngành tiếp tục đổi mới khi ứng dụng Văn phòng không giấy (M-Office) vào năm 2007 và đặc biệt là phát triển Phần mềm hỗ trợ lập kế hoạch thanh tra (năm 2018). Công cụ này giúp phát hiện kịp thời các dấu hiệu chồng chéo giữa các sở, ngành, hỗ trợ lãnh đạo tỉnh xây dựng và phê duyệt Kế hoạch thanh tra hằng năm một cách khoa học, minh bạch. Đây là minh chứng cho tinh thần chủ động – sáng tạo – thực tiễn của đội ngũ cán bộ thanh tra.
Tái cấu trúc, chuyển đổi số và hội nhập (2020 – 2025)
Giai đoạn 2020 – 2025 đánh dấu bước phát triển mang tính bản lề của ngành Thanh tra trong bối cảnh đất nước đẩy mạnh cải cách thể chế, ban hành Luật Thanh tra 2022 và 2025, cùng chủ trương tinh gọn, nâng cao hiệu lực hoạt động của bộ máy hành chính nhà nước. Dấu mốc đặc biệt của giai đoạn này là việc hợp nhất Thanh tra tỉnh Khánh Hòa và Thanh tra tỉnh Ninh Thuận từ ngày 01/7/2025 – một quyết sách lớn của Đảng và Nhà nước nhằm phù hợp với điều chỉnh địa giới hành chính, đồng thời hướng tới xây dựng một mô hình thanh tra hiện đại, chuyên nghiệp, có năng lực bao quát. Bộ máy được kiện toàn theo mô hình 09 phòng chuyên môn, tinh gọn nhưng chuyên sâu, thể hiện rõ định hướng “hiện đại – minh bạch – hiệu quả” của ngành thanh tra.
Trong giai đoạn này, toàn ngành thanh tra đã triển khai hàng trăm cuộc thanh tra tập trung vào những lĩnh vực dễ phát sinh tham nhũng, tiêu cực như lĩnh vực đất đai, đầu tư, xây dựng, đầu thầu, tài sản công, đã phát hiện, xử lý nhiều sai phạm về kinh tế, kiến nghị chấn chỉnh trong công tác quản lý Nhà nước, xử lý trách nhiệm nhiều tập thể, cá nhân vi phạm, chuyển nhiều vụ việc có dấu hiệu tội phạm sang cơ quan điều tra để xem xét, xử lý theo quy định pháp luật. Nhiều cuộc thanh tra có tác động lớn, điển hình là thanh tra mua sắm trang thiết bị phòng chống COVID-19, phát hiện sai phạm hơn 204 tỷ đồng. Công tác phòng, chống tham nhũng được triển khai quyết liệt hơn bao giờ hết, gắn với chuyển đổi số, nhất là trong thực hiện Nghị định 130/2020/NĐ-CP về kiểm soát tài sản, thu nhập và ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý công vụ.
Bước tiến quan trọng của giai đoạn này là định hướng gắn hoạt động nghiệp vụ với chuyển đổi số toàn diện, xây dựng hệ thống quản lý dữ liệu tập trung, tiến tới ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để phân tích rủi ro, dự báo sai phạm, hỗ trợ giám sát và tối ưu hóa thời gian làm việc cho cán bộ thanh tra. Đây là dấu mốc cho thấy ngành đang chuyển mình mạnh mẽ, bắt nhịp xu thế công nghệ của đất nước trong thời kỳ hội nhập sâu rộng.
Kính thưa các đồng chí!
Đất nước ta đang bước vào một giai đoạn phát triển mới với nhiều vận hội lớn nhưng cũng không ít thách thức. “Tương lai thuộc về những dân tộc biết ấp ủ khát vọng lớn và chung tay hành động vì lợi ích chung” như lời Tổng Bí thư Tô Lâm đã khẳng định nhằm thôi thúc khát vọng về một Việt Nam hùng cường, thịnh vượng.
Cùng đất nước hiện thực hóa khát vọng đó, ngành Thanh tra nguyện vì lợi ích chung, khát vọng lớn của dân tộc được thể hiện bằng bản lĩnh thép và những hành động cụ thể, như lời của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ dạy: “Cán bộ thanh tra như cái gương. Gương mờ thì không soi được”; “Cán bộ thanh tra phải giữ gìn cho trong sáng, phải công minh, chính trực”; Với tất cả niềm tự hào về truyền thống lịch sử vẻ vang của Ngành.
Hành trình 50 năm là dòng chảy liên tục của sự kiên định, đổi mới và trách nhiệm. Hướng tới mục tiêu đưa Khánh Hòa trở thành thành phố trực thuộc Trung ương vào năm 2030, Sự phát triển nhanh, mạnh, hội nhập sâu rộng, cùng những thách thức về kinh tế, xã hội, công nghệ và môi trường đặt ra yêu cầu cao hơn, toàn diện hơn đối với công tác thanh tra – cơ quan giữ vai trò bảo đảm tính liêm chính, hiệu quả và công bằng trong quản lý nhà nước. Thanh tra ngày nay không chỉ là công cụ phát hiện sai phạm, mà còn là thiết chế kiến tạo sự minh bạch, thúc đẩy đổi mới, bảo vệ sự ổn định và niềm tin xã hội. Một nền quản trị tốt phải có cơ chế giám sát mạnh.
Với tầm nhìn đó, ngành Thanh tra cần tiếp tục đổi mới toàn diện, hiện đại hóa mạnh mẽ, gắn công tác thanh tra với mục tiêu phát triển, đặt Nhân dân vào trung tâm của mọi hoạt động, hướng đến xây dựng một nền hành chính liêm chính, hiệu quả, vì dân, phục vụ dân. Chúng ta cần tập trung vào các nhiệm vụ trọng tâm sau:
Thứ nhất, Quán triệt sâu sắc các chủ trương của Đảng. Cần coi công tác thanh tra, tiếp công dân, giải quyết KN, TC, PCTN, LP, TC là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, gắn chặt với công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng và xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa liêm chính, kiến tạo, phục vụ Nhân dân.
Thứ hai, Đổi mới mạnh mẽ tư duy và phương thức hoạt động thanh tra. Thanh tra không chỉ để phát hiện, xử lý vi phạm, mà còn để phòng ngừa, kiến tạo và thúc đẩy phát triển. Mỗi cuộc thanh tra phải hướng tới mục tiêu kép: Phát hiện sớm sai phạm để bảo vệ tài sản công, đồng thời tạo điều kiện tháo gỡ khó khăn, vướng mắc. Công tác thanh tra cần chuyển trọng tâm từ "xử lý vi phạm" sang "phòng ngừa từ sớm, từ xa", tuân thủ phương châm: "Không có vùng cấm, không có ngoại lệ, nhưng cũng không cực đoan, hình thức".
Thứ ba, Đẩy mạnh tổng kết thực tiễn, kiến nghị hoàn thiện thể chế. Thông qua kết quả thanh tra, cần đẩy mạnh tổng kết thực tiễn, phát hiện vấn đề, kiến nghị hoàn thiện thể chế, chính sách, pháp luật, phát hiện và khắc phục những "khoảng trống", "kẽ hở" trong quản lý nhà nước. Đây là giá trị cao nhất của hoạt động thanh tra trong Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.
Thứ tư, Đẩy mạnh hiện đại hóa, ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số. Tập trung xây dựng, vận hành cơ sở dữ liệu quốc gia về tiếp công dân, giải quyết KN, TC; về kiểm soát tài sản, thu nhập. Hướng tới thực hiện công tác thanh tra, giải quyết KN, TC, giám sát và xử lý hoàn toàn trên môi trường số – minh bạch, nhanh chóng, hiệu quả, tiết kiệm.
Thứ năm, Chăm lo xây dựng đội ngũ cán bộ ngành Thanh tra liêm chính, bản lĩnh, trí tuệ. Cán bộ thanh tra phải là người có "tâm sáng, trí vững, nghiệp tinh, hành đúng"; có dũng khí bảo vệ cái đúng, đấu tranh với cái sai, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung, đúng như lời Bác Hồ dạy: "Cán bộ thanh tra như cái gương để người ta soi, gương mờ thì không soi được." Cần hoàn thiện cơ chế khuyến khích, bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm.
Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, ngành Thanh tra cần phối hợp chặt chẽ với các sở, ban, ngành, địa phương, nhất là các cơ quan trong khối nội chính, để bảo đảm sự đồng bộ, thống nhất, hiệu quả.
Kính thưa các đồng chí!
Thanh tra phải luôn là tai mắt của trên, là niềm tin của dưới, là tấm gương phản chiếu sự liêm chính và công bằng của Nhà nước, là chỗ dựa vững chắc của Nhân dân đối với Đảng và chế độ. Công chức ngành Thanh tra nguyện giữ vững ngọn lửa liêm chính, xây dựng đội ngũ “Vững chính trị – giỏi chuyên môn – sáng đạo đức – tinh thông pháp luật – hiện đại trong hành động”.
Với tất cả niềm tự hào về truyền thống lịch sử vẻ vang của Ngành; Với tấm lòng trân trọng và biết ơn các thế hệ tiền bối đi trước; Với khát vọng cống hiến vì sự phát triển của đất nước trong thời gian tới; Phát động toàn thể cán bộ, công chức, viên chức, người lao động ngành Thanh tra phát huy truyền thống 80 năm vinh quang và 50 năm xây dựng và trưởng thành, cùng nhau đoàn kết, chung sức, đồng lòng viết tiếp những trang sử vẻ vang, cùng đất nước vững bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên giàu mạnh, hùng cường, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc!
Xin chúc ngành Thanh tra ngày càng phát triển, cơ quan thanh tra ngày càng vững mạnh, xứng đáng với niềm tin yêu của Đảng, Nhà nước và Nhân dân.
Xin trân trọng cảm ơn!
Lãnh đạo Thanh tra tỉnh Khánh Hòa