Công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực ở Khánh Hòa
Trong những năm qua, việc thực hiện đồng bộ các biện pháp, giải pháp phòng ngừa tham nhũng kết hợp với việc phát hiện, xử lý nghiêm một số vụ án liên quan đến tham nhũng và việc triển khai thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 trên địa bàn tỉnh đã có tác dụng răn đe, hạn chế tham nhũng. Tham nhũng từng bước được kiểm soát, góp phần quan trọng giữ vững ổn định chính trị, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.
Công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực (PCTNTC) của tỉnh luôn được Tỉnh ủy, UBND tỉnh quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo thường xuyên, nghiêm túc. Cấp ủy đảng và chính quyền địa phương xác định công tác PCTNTC là nhiệm vụ chính trị hàng đầu.
Trên cơ sở các văn bản chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Trung ương về PCTN, TC, Thủ tướng Chính phủ, Thanh tra Chính phủ và Tỉnh ủy và UBND tỉnh, Thanh tra tỉnh đã tham mưu UBND tỉnh ban hành và chỉ đạo các cấp, các ngành xây dựng và triển khai thực hiện nghiêm túc các quy định về PCTNTC tại địa phương, đơn vị. Từ đó, công tác PCTNTC của tỉnh đã có những chuyển biến tích cực về nhận thức, hành động và đạt được những kết quả tốt trên cả hai mặt phòng và chống. Nhân dân trên địa bàn tỉnh có những đánh giá tích cực đối với công tác PCTCTC.
Không hành chính hóa các vi phạm có dấu hiệu tội phạm
Theo báo cáo tình hình kết quả công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật 06 tháng đầu năm 2023 trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa, các ngành chức năng đã phát hiện, khởi tố mới 07 vụ/08 bị can trong lĩnh vực kinh tế, tham nhũng, lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ. Như vậy, số liệu 07 vụ được khởi tố mới bao gồm các vụ án kinh tế. Theo kết quả tổng hợp báo cáo của các cơ quan, đơn vị, địa phương trực thuộc UBND tỉnh, trong 6 tháng đầu năm 2023, qua thanh tra, kiểm tra chưa phát hiện vụ việc tham nhũng. Kết quả điều tra các vụ tham nhũng trong phạm vi theo dõi, quản lý của UBND tỉnh Khánh Hòa: Công an tỉnh đã khởi tố 05 vụ/06 bị can về tội “ đưa hối lộ”, “nhận hối lộ” và “lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành nhiệm vụ”.
Để tăng cường công tác phát hiện và xử lý tham nhũng, trong năm 2022, UBND tỉnh Khánh Hòa đã ban hành Kế hoạch số 10521/KH-UBND ngày 20/10/2021 để triển khai thực hiện Kết luận số 05-KL/TW ngày 03/6/2021 của Ban Bí thư về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW ngày 07/12/2015 của Bộ Chính trị trong công tác phát hiện, xử lý vụ việc, vụ án tham nhũng và Kế hoạch số 38-KH/TU ngày 25/8/2021 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Khánh Hòa.
Còn vướng mắc trong công tác phòng, chống tham nhũng những khu vực ngoài Nhà nước
Trong báo cáo tổng kết 10 năm công tác PCTNTC giai đoạn 2012-2022, UBND tỉnh nhận định, Thủ trưởng các cơ quan, đơn vị trên địa bàn tỉnh đã tập trung chỉ đạo thực hiện theo đúng các quy định của Trung ương, Chương trình, Kế hoạch đã đề ra, công tác chỉ đạo, điều hành ngày càng cụ thể, chặt chẽ hơn. Công tác tuyên truyền, giáo dục về PCTN,TC trong cán bộ, đảng viên và Nhân dân được coi trọng; việc hoàn thiện thể chế  PCTN được quan tâm. Đặc biệt, các giải pháp phòng, ngừa tham nhũng được triển khai thực hiện đồng bộ, nổi bật là các giải pháp về cải cách hành chính, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, điều hành; ứng dụng chính quyền điện tử với mô hình Trung tâm hành chính tập trung.
Bên cạnh đó, dưới sự chỉ đạo, lãnh đạo của Thường trực Tỉnh ủy, UBND tỉnh, nhất là sự tham gia của Ban Nội chính Tỉnh ủy, công tác phát hiện và xử lý hành vi tham nhũng, tiêu cực, thu hồi tài sản do tham nhũng, tiêu cực được quan tâm xử lý dứt điểm. Công tác điều tra, truy tố, xét xử thực hiện theo quy định của pháp luật, tài sản thu hồi do tham nhũng, tiêu cực đạt tỷ lệ tương đối cao. Công tác phối hợp giữa các cơ quan thanh tra, cơ quan điều tra, viện kiểm sát Nhân dân và Tòa án Nhân dân được quan tâm, góp phần nâng cao chất lượng xử lý các vụ việc liên quan đến tham nhũng.
Tuy nhiên, cùng với những thuận lợi, công tác PCTNTC trên địa bàn tỉnh cũng có những hạn chế, khó khăn, vướng mắc nhất định. Việc tuyên truyền phổ biến pháp luật về PCTN được triển khai trên diện rộng nhưng chưa đi vào chiều sâu. Một số giải pháp phòng ngừa tham nhũng như: kê khai tài sản, thu nhập để minh bạch và công khai về thu nhập của CBCCVC; định kỳ chuyển đổi vị trí công tác; công khai minh bạch…chưa thật sự phát huy hiệu quả. Việc tham gia của các tổ chức xã hội, doanh nghiệp và người dân trong PCTNTC vẫn còn hạn chế; công tác kiểm tra, thanh tra thực hiện pháp luật về PCTN ở một số đơn vị chưa đạt yêu cầu.
Công tác thanh tra, kiểm tra việc thực hiện các quy định của pháp luật về PCTN khu vực ngoài Nhà nước theo quy định tại các Điều 58, 59 Nghị định số 59/2019/NĐ-CP, đặc biệt thẩm quyền thanh tra của Thanh tra tỉnh đối với Công ty đại chung, các tổ chức tín dụng còn nhiều vướng mắc, khó thực hiện trên thực tế. Cụ thể, các tổ chức tín dụng đóng trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa đều là các chi nhánh, không phải trụ sở chính. Theo quy định tại điểm a khoản 3 Điều Nghị định số 59/2019/NĐ-CP, Thanh tra tỉnh Khánh Hòa không có thẩm quyền thanh tra việc thực hiện pháp luật về PCTN đối với các tổ chức tín dụng trên địa bàn tỉnh.
Mặc khác, theo quy định tại Điều 58 Nghị định số 59/2019/NĐ-CP, việc ra quyết định thanh tra việc thực hiện pháp luật về PCTN đối với doanh nghiệp, tổ chức xã hội khu vực ngoài Nhà nước của Thanh tra tỉnh phải có một trong các căn cứ: Một số đơn vị chưa ban hành về các biện pháp phòng ngừa tham nhũng; không thực hiện hoặc thực hiện không đúng, không đầy đủ các biện pháp theo quy định; yêu cầu của việc giải quyết phản ánh, tố cáo về hành vi, vi phạm trong việc thực hiện các biện pháp phòng ngừa tham nhũng. Do đó, Thanh tra tỉnh khó chủ động xây dựng kế hoạch tiến hành thanh tra việc thực pháp luật về PCTN đối với doanh nghiệp, tổ chức xã hội khu vực ngoài Nhà nước theo Kế hoạch thanh tra hằng năm.
Đồng thời, theo quy định tại điểm a khoản 3 Điều 59 Nghị định số 59/2019/NĐ-CP, công ty đại chung, tổ chức tín dụng trên địa bàn tỉnh có căn cứ quy định tại Điều 58 mà Thanh tra Bộ quản lý lĩnh vực, ngành nghề kinh doanh chính của công ty đại chung, tổ chức tín dụng đó không tiến hành thanh tra. Quyết định thanh tra phải được gửi Thanh tra Chính phủ và Thanh tra Bộ có thẩm quyền. Trước khi ra Quyết định thanh tra, Chánh Thanh tra tỉnh phải trao đổi với Chánh Thanh tra Bộ có thẩm quyền. Trường hợp không thống nhất được thì báo cáo Tổng Thanh tra Chính phủ để xem xét, quyết định. Vì vậy, hoạt động thanh tra đối với các công ty đại chung, tổ chức tín dụng trên địa bàn tỉnh trên thực tế ít xảy ra.
Hiện nay, do yêu cầu tinh giảm biên chế, dẫn đến việc bổ sung biên chế cho ngành Thanh tra làm nhiệm vụ PCTN, đặc biệt là nhiệm vụ kiểm soát TSTN gặp nhiều khó khăn. Việc thực hiện một số giải pháp phòng ngừa tham nhũng còn gặp vướng mắc, khó triển khai, như: công tác kiểm soát xung đột lợi ích, việc chuyển đổi vị trí công tác, việc tổ chức các giải pháp phòng ngừa tham nhũng trong các tổ chức, đơn vị, khu vực ngoài Nhà nước…Ngoài ra, công tác tuyên tuyền, phổ biển giáo dục pháp luật đến các doanh nghiệp chưa thường xuyên, kịp thời nên chưa tạo được sự tác động mạnh mẽ đến nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của doanh nghiệp.
Giải pháp nâng cao hiệu quả phòng, chống tham nhũng, tiêu cực
Từ thực tiễn triển khai công tác PCTN trong những năm qua, Thanh tra tỉnh đưa ra một số kiến nghị, đề xuất về các giải pháp hoàn thiện thể chế, pháp luật nhằm triển khai thực hiện tốt hơn công tác trong thời gian tới. Cụ thể, đề nghị Thanh tra Chính phủ rà soát và hướng dẫn chi tiết việc thực hiện một số giải pháp phòng ngừa tham nhũng còn gặp vướng mắc, khó triển khai như: công tác kiểm soát xung đột lợi ích, việc chuyển đổi vị trí công tác, việc kiểm tra thực hiện định mức, tiêu chuẩn, chế độ, việc tổ chức các giải pháp phòng ngừa tham nhũng trong các tổ chức, đơn vị, khu vực ngoài Nhà nước…Đồng thời, tổ chức tập huấn cụ thể để địa phương, đơn vị tổ chức triển khai thống nhất và hiệu qủa hơn.
Nghị định số 130/2020/NĐ-CP ngày 30/10/2020 của Chính phủ về kiểm soát tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn trong cơ quan, tổ chức, đơn vị có hiệu lực từ ngày 20/12/2020. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện phát sinh một số khó khăn, vướng mắc liên quan đến việc xác định người có nghĩa vụ kê khai TSTN, về kê khai bổ sung, về việc xác minh theo kế hoạch…Do đó, Thanh tra tỉnh đề nghị Thanh tra Chính phủ tăng cường tập huấn, hướng dẫn thực hiện công tác kiểm soát TSTN để việc thực hiện được thống nhất và đạt hiệu quả; rà soát, kiến nghị Chính phủ xem xét, sửa đổi, bổ sung những quy định chưa có, chưa phù hợp để thống nhất cách hiểu và thực hiện. 
Mặc khác, đề nghị Thanh tra Chính phủ phối hợp vởi Ủy ban Mặt trận tổ quốc Việt Nam hướng dẫn xây dựng các quy chế phối hợp nhằm nâng cao trách nhiệm, sự tham gia của các đoàn thể, tổ chức xã hội, hiệp hội doanh nghiệp, hiệp hội ngành nghề, các cơ quan báo chí, doanh nhiệp và Nhân dân vào công tác PCTN, TC nhằm ngăn chặn, đẩy lùi tham nhũng, khắc phục, hạn chế tình trạng nhũng nhiễu gây khó khăn, phiền hà cho người dân, doanh nghiệp trong giải quyết công việc; tiếp tục phát huy mạnh mẽ vai trò và trách nhiệm của toàn xã hội trong PCTN.
Để nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật về PCTNTC trong thời gian tới, Thanh tra tỉnh đã đề ra một số giải pháp trong việc tiển khai thực hiện, cụ thể:
Một là, tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biên, quán triệt và tổ chức thực hiện có hiệu quả các chủ trương, nghị quyết của Đảng, pháp luật của Nhà nước về công tác PCTNTC, nhất là các nội dung liên quan trong văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng, quy định của Luật PCTN 2018.
Hai là, tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy đảng, chính quyền, sự phối hợp có hiệu quả của Mặt trận tổ quốc và các đoàn thể chính trị – xã hội, nhằm nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm cho đội ngũ cán bộ, đảng viên và quần chúng Nhân dân về nhiệm vụ PCTNTC trong giai đoạn hiện nay. Nâng cao chất lượng công tác kiểm tra, thanh tra, điều tra để phát hiện kịp thời và xử lý nghiêm các vụ việc tham nhũng.
Ba là, Phát huy trách nhiệm của người đứng đầu, lấy hiệu quả của công tác PCTN là một trong những tiêu chí quan trọng để đánh giá năng lực, kết quả công tác của tổ chức, cơ quan, đơn vị. Thực hiện tốt các công tác tiếp nhận thông tin, giải quyết đơn thư, tố cáo, tham nhũng; phát hiện và biểu dương, khen thưởng kịp thời những cá nhân, tập thể có thành tích, dũng cảm tố cáo tham nhũng.
Bốn là, Tiếp tục phát huy mạnh mẽ vai trò, trách nhiệm của các tổ chức xã hội, doanh nghiệp, cơ quan ngôn luận và công dân trong công tác PCTN; xây dựng và thực hiện cơ chế phối hợp với các tổ chức xã hội, báo chí, doanh nghiệp trong PCTN. Xây dựng và tổ chức thực hiện những quy tắc ứng xử, đạo đức nghề nghiệp của đơn vị mình, của ngành; thực hiện nghiêm việc chuyển đổi vị trí công tác của cán bộ, công chức, viên chức; triển khai thực hiện kịp thời các văn bản của Trung ương về công tác PCTNTC.

                                                                                                  Nguyễn Thị Kim Linh