Ngày 22/5/2012, Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 15/CT-TTg về việc tăng cường sử dụng văn bản điện tử trong hoạt động của cơ quan nhà nước; theo đó, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo các Bộ, ngành, địa phương có trách nhiệm tăng cường sử dụng văn bản điện tử trong hoạt động nội bộ của mỗi cơ quan nhà nước; tăng cường sử dụng văn bản điện tử trao đổi giữa các cơ quan nhà nước với nhau, hoặc giữa cơ quan nhà nước với các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân khác.

Ngành Thanh tra là một trong số các cơ quan sớm triển khai ứng dụng hệ thống văn phòng điện tử và chữ ký số vào hoạt động thanh tra. Do đặc thù chuyên môn, số lượng thông tin, tài liệu được luân chuyển, trao đổi trên môi trường mạng (qua E-Office và thư điện tử công vụ) tại Thanh tra tỉnh chiếm phần lớn các giao dịch trực tuyến, như là: Kế hoạch tiến hành thanh tra, kế hoạch xác minh nội dung KNTC; báo cáo kết quả thanh tra, xác minh nội dung KNTC; dự thảo kết luận thanh tra, quyết định giải quyết KNTC; các tin, tài liệu khác trong hoạt động thanh tra, tiếp công dân, giải quyết KNTC và PCTN khi chưa công bố hoặc không công bố.... Theo quy định, những loại thông tin, tài liệu trên là tài liệu mật.

Tuy nhiên, thực tế hiện nay, nếu các thông tin, tài liệu trên được soạn thảo, lưu trữ và trao đổi theo hình thức thủ công sẽ dẫn đến lãng phí về thời gian, kinh phí, hạn chế tính linh hoạt trong chỉ đạo điều hành, làm giảm hiệu quả ứng dụng CNTT trong CCHC. Nhưng nếu những thông tin, tài liệu trên được trao đổi, luân chuyển bằng cách thông thường qua môi trường mạng sẽ không đảm bảo an toàn thông tin và vi phạm các  quy định pháp luật về bảo vệ bí mật nhà nước.

Xuất phát từ thực tế trên, giải pháp ứng dụng Chứng thư số để mã hóa thông tin, tài liệu mật trước khi trao đổi trên môi trường mạng nhằm giảm thiểu rủi ro trong quá trình lưu trữ, trao đổi thông tin, tài liệu là giải pháp tối ưu và ít tốn kèm chi phí, dễ thực hiện và mang lại hiệu quả thiết thực nhất.

Cơ sở pháp lý để thực hiện giải pháp này là Nghị định số 33/2002/NĐ-CP ngày 28/3/2002 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành  Pháp lệnh Bảo vệ bí mật nhà nước; theo đó tại Điều 16 quy định “Nội dung bí mật nhà nước nếu truyền đưa bằng phương tiện viễn thông và máy tính thì phải được mã hoá theo quy định của pháp luật về cơ yếu”. Việc cung cấp, quản lý, sử dụng  dịch vụ chứng thực chữ ký số  chuyên dùng phục vụ  các cơ quan Đảng, Nhà nước , tổ chức chính trị - xã hội đã được Bộ Nội vụ hướng dẫn tại Thông tư số 05/2010/TT-BNV ngày 01/7/2010 và Bộ Quốc phòng quy định tại Thông tư số 08/2016/TT-BQP ngày 01/02/2016. Như vậy, với các cơ sở pháp lý trên đây, đã cơ bản đảm bảo cho việc triển khai giải pháp mà tác giả bài viết đã đề xuất.

Với giải pháp này, thông tin, tài liệu sẽ được mã hóa bằng bộ phần mềm  “xác thực và bảo mật tài liệu điện tử (VGCA)” do Ban cơ yếu Chính phủ xây dựng và chuyển giao (miễn phí). Theo đó, chỉ những cơ quan, tổ chức, cá nhân trong danh sách được phép nhận mới giải mã và xem được những thông tin, tài liệu trên bằng chứng thư số chuyên dùng đã được Ban cơ yếu Chính phủ cấp.